خانه » بورس،ارز، سکه » آزادسازی سهام عدالت در مراحل ابتدایی خود به سر می برد
آزادسازی سهام عدالت در مراحل ابتدایی خود به سر می برد
آزادسازی سهام عدالت در مراحل ابتدایی خود به سر می برد

آزادسازی سهام عدالت در مراحل ابتدایی خود به سر می برد

در طی سال های اخیر متولیان امر از آزادسازی سهام عدالت خبر داده اند اما بررسی و تصویب این طرح در مجلس شورای اسلامی بیش از یکسال معطل مانده است.

در اواسط دهه ۸۰ سهام عدالت در راستای توزیع عادلانه ثروت دولت بین قشرهای مختلف جامعه و گسترش سهم بخش تعاون در اقتصاد ایران به وسیله واگذاری بلاعوض سهام شرکت های دولتی به مردم و افراد کم توان جامعه و شریک شدن آنها در درآمدهای دولت، وارد ادبیات اقتصادی ایران شد که در طی سال های گذشته، ۴۹ میلیون و ۲۲۶ هزار و ۱۹۳ ایرانی در سهام عدالت شریک شدند.

همچنین از این تعداد بیش از ۲ میلیون نفر در طی این مدت فوت کرده اند اما با توجه به اینکه افراد فوت شده نیز کماکان سهامدار سهام عدالت می باشند و ورثه آنها حق استفاده از سهام عدالت متوفیان را دارند، از این رو فهرست مشمولان سهام عدالت همان عدد ۴۹ میلیون و ۲۲۶ هزار و ۱۹۳ نفر می باشد. در حال حاضر حدود ۵۰ میلیون نفر مشمول سهام عدالت هستند اما این سهام همچنان در کفالت دولت می باشد.

بر این اساس علی رغم گذشت ۱۲ سال از اجرای طرح سهام عدالت، مشمولان صرفاً ثبت نام شده سهام عدالت محسوب می شوند و در عمل نمی توانند دخالتی در مدیریت این دارایی خود داشته باشند.

سازمان خصوصی سازی به عنوان نماینده دولت و به کفالت از مشمولان، سود ۴۹ شرکت سرمایه پذیر را تجمیع کرده و در بازه های زمانی مشخص، سهم هر فرد را به حساب آنها واریز می کند. ضمن اینکه این سهام طی این سال ها قابلیت انتقال یعنی خرید و فروش و مدیریت نداشته است.

آزادسازی سهام عدالت و ساز و کار آن

در طی این سال ها روند اجرای سهام عدالت از این جهت که این سهام ارزش انتقال (خرید و فروش) و ارزش مدیریتی در شرکت های سرمایه پذیر توسط مردم را ندارد، بسیار مورد انتقاد قرار گرفته است از این رو از سه سال پیش پروژه آزادسازی سهام عدالت آغاز شد تا از این طریق مالکیت سهام به مردم منتقل شود و کفالت دولت از حدود ۵۰ میلیون سهام دار برداشته شود.

بر این اساس ۱۵ ماه پیش دولت لایحه ساماندهی سهام عدالت را به مجلس ارائه کرد تا نمایندگان با بررسی دقیق آن، در خصوص چگونگی آزادسازی سهام عدالت تصمیم گیری نمایند.

با گذشت بیش از یک سال از ارائه لایحه مذکور به مجلس، هنوز نمایندگان در خصوص سازوکار آزادسازی سهام عدالت به جمع بندی نرسیده اند و اگرچه در مصاحبه های مختلف از تمایل مجلس و نهادهای حاکمیتی به آزادسازی هرچه سریع تر سهام عدالت خبر می دهند و حتی وزیر امور اقتصادی و دارایی پایان سال ۹۷ را زمان آزادسازی سهام عدالت عنوان کرده بود اما اینطور به نظر می رسد که آزادسازی سهام عدالت تا سال ۱۴۰۰ به طول خواهد انجامید.

پیش از این نیز فولادگر رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید ملی و نظارت بر اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی اعلام کرده بود که طبق بررسی های صورت گرفته در این کمیسیون، مقرر شده است که طی ۵ سال سهام عدالت به مردم واگذار شود.

رئیس سازمان خصوصی سازی در این زمینه نیز در اظهارنظری جدید گفته است که این سازمان در حال انجام اقدامات ابتدایی برای شروع آزادسازی سهام عدالت می باشد.

آزادسازی سهام عدالت در مجلس

میرعلی اشرف پوری حسینی ضمن ابراز تأسف از اینکه هنوز لایحه آزادسازی سهام عدالت در مجلس به سرانجام نرسیده است، گفته است: البته قرار بود تا دهه فجر سال گذشته این مساله تعیین تکلیف شود، ولی به دلیل تراکم کاری در مجلس و جلسه سران سه قوه مطرح و تصویب نشد.

وی همچنین بیان کرده است: تا زمانی که این لایحه در مجلس به تصویب نرسد، نمی توان در خصوص اجرای آن صحبتی کرد، البته متن لایحه مشخص و قابل شرح می باشد و همین قدر بگویم که سازمان خصوصی سازی با فرض اینکه لایحه تصویب خواهد شد و صندوق های قابل معامله در بورس تصویب و تأسیس خواهند شد، در حال انجام اقدامات ابتدایی است.

پوری حسینی همچنین توضیح داده است: در حال هماهنگی های لازم با بورس هستیم. بر همین اساس اطلاعات ۴۹ میلیون مشمول سهام عدالت به سازمان بورس فرستاده شده است؛ زیرا با فرض اینکه این افراد بخواهند برای به دست گیری سهام عدالت خود صاحب صندوق و ETF شوند و در آینده بتوانند معامله ای انجام دهند، ابتدا باید دارای کد معاملاتی شوند.

وی اجرای چنین برنامه ای را بسیار وسیع ارزیابی کرده و گفته است: پذیرش این حجم از متقاضیان نیاز به زیرساخت مناسبی دارد. بنابراین کار خود را با فرض تصویب آزادسازی سهام عدالت در قالب ETF برای ایجاد بستر دریافت و معامله آن با سازمان بورس آغاز کرده ایم تا بستر لازم برای چنین حرکتی را از قبل آماده کنیم.

آزادسازی سهام عدالت از دید سمات

مدیر عامل شرکت سپرده گذاری مرکزی و تسویه وجوه نیز پیرامون آخرین اقدامات برای آزاد سازی سهام عدالت گفته است: در حالی طی ۱۲ سال اخیر در مورد آزادسازی سهام عدالت نظر داده شده که اکنون باید کاری عملیاتی برای آن صورت گیرد. بر اساس لایحه ای که دولت به مجلس ارائه کرده، آزاد سازی سهام عدالت از طریق حذف شرکت های سرمایه گذاری استانی و ایجاد صندوق های سرمایه گذاری قابل معامله (ETF) در بازار سرمایه انجام خواهد شد.

بر این اساس بین ۶ تا ۱۰ صندوق سرمایه گذاری قابل معامله(ETF)  تخصصی ایجاد خواهد شد که سمات بر مبنای این فرایند اقدام به تست و توسعه بستر الکترونیکی کرده که مشمولان سهام عدالت بتوانند از طریق سامانه سجام خدمات مورد نظر خود را دریافت کنند بنابراین سامانه سجام درگاه ورودی مردم برای خدمات سهام عدالت در نظر گرفته شده است.

البته سازمان خصوصی سازی متولی دریافت و تسهیل اطلاعات صحیح مشمولان سهام عدالت است ولی در خصوص سهام عدالت مشکل دریافت اطلاعات ناسالم یا به اصطلاح ناپاک  را نخواهیم داشت، زیرا هم اکنون حساب های بانکی و هویت مشمولان این سهام مشخص بوده و از اینرو در انتقال اطلاعات از سازمان خصوصی سازی به شرکت سپرده گذاری مسیر آسان تری در پیش داریم.

آزادسازی سهام عدالت و تاثیر آن بر بورس

البته سازمان خصوصی سازی باید این اطلاعات را در سمات ثبت نماید تا به این ترتیب سهام عدالت آماده معامله شده و فعالیت های پس از معامله و ریجیستری آن عملیاتی شود.

مدیر عامل سمات همچنین گفته است که سهام عدالت به مثابه یک شرکت سرمایه گذاری عمل خواهد کرد و به جای شرکت های سرمایه گذاری استانی ، پرتفویی از دارایی های آن‌ها در قالب نهاد حقوقی به نام صندوق سرمایه گذاری قابل معامله ایجاد و در مقابل مالکان این صندوق ها واحدهای سرمایه گذاری دریافت می کند.

در این میان آنچه که مسلم است پپیچیدگی فرآیند این اقدامات برای مردم عادی جامعه می باشد زیرا اغلب این افراد فاقد اطلاعات حرفه ای درباره سهام و معاملات آن در بازار سرمایه می باشند. البته شاید یکی دیگر از ترس های سهامدارن دیگر از آزادسازی سهام عدالت مربوط به خروج نقدینگی عظیم از بازار سرمایه باشد زیرا اغلب افرادی که سهام عدالت در اختیار دارند ممکن است بلافاصله بعد از آزادسازی سهام عدالت اقدام به فروش سهام خود نمایند که چه بسا این اتفاق باعث شود نقدینگی هنگفتی از بازار خارج شود.

در این میان به نظر می رسد راهکارهایی همچون آزادسازی مرحله ای و یا ایجاد محدودیت برای فروش سهام در بازه های زمانی می تواند که در نهایت باعث کاهش اثرات آزادسازی سهام عدالت بر سایر سهامداران بازار سرمایه در کشور شود.

کد تخفیف

۱ دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شدبخش های مورد نیاز علامت گذاری شده است *

*