خانه » اخبار جهان » شاخص کسب و کار بانک جهانی و وضعیت ایران در این شاخص
شاخص کسب و کار بانک جهانی و وضعیت ایران در این شاخص
شاخص کسب و کار بانک جهانی و وضعیت ایران در این شاخص

شاخص کسب و کار بانک جهانی و وضعیت ایران در این شاخص

بر اساس گزارش سال ۲۰۱۹ از شاخص کسب و کار بانک جهانی کشور ایران در رتبه ۱۲۸ از میان ۱۹۰ کشور قرار گرفته است که نسبت به سال گذشته ۴ رتبه تنزل داشته است.

همچنین بر اساس متغیر فاصله از پیشرو که فاصله هر کشور از بهترین کشور است که در مقیاس صفر تا ۱۰۰ اندازه گیری می شود و هرچه این عدد به ۱۰۰ نزدیکتر باشد انجام کسب و کار در آن کشور بهتر است، ایران از مقدار ۵۶٫۴۸ در سال ۲۰۱۸ به ۵۶٫۹۸ در سال ۲۰۱۹ به دلیل سرعت بیشتر پیشرفت سایر کشورها رتبه نامطلوبتری نسبت به سال گذشته برای کشور رقم خورده است.

با بررسی رتبه ایران در گزارش انجام کسب و کار بانک جهانی طی سال های ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۹ متوجه می شویم جایگاه ایران از رتبه ۱۲۹ به ۱۵۲ در سال ۲۰۱۴ تنزل یافته و در سال ۲۰۱۵ یکباره به رتبه ۱۳۰ ارتقا یافته است.

همچنین از سال ۲۰۱۵ روند رو به بهبودی در رتبه ایران در گزارش انجام کسب و کار آغاز شده بود به نحوی که جمهوری اسلامی ایران از رتبه ۱۵۲ در سال ۲۰۱۴ به  ۱۱۸ در سال ۲۰۱۶ رسید.

از سال ۲۰۱۷ مجدداً روند رو به تنزل در رتبه ایران آغاز شده است که دلیل اصلی آن را می توان کندی اصلاحات محیط حقوقی و اداری کسب و کار در ایران دانست.

مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در مجموعه گزارش های راهکارهای بهبود رتبه ایران در گزارش انجام کسب‌وکار بانک جهانی که در سال های ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ تدوین شده است بیش از ۱۵۰ مورد از اقدامات لازم برای بهبود رتبه ایران در گزارش انجام کسب‌وکار به تفکیک نهادها و دستگاه های اجرایی مسئول را پیشنهاد داده است و که در سال ۹۶  این گزارش به روزرسانی شده ولی متأسفانه تاکنون اغلب پیشنهادها و راهکارهای مذکور عملیاتی نشده است.

شاخص کسب و کار در سال های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹

بررسی گزارش های بانک جهانی طی سال های ۲۰۱۴-۲۰۱۶ نشان دهنده آن است که در این دوره تنها دو مورد اصلاح در گزارش های شاخص کسب و کار برای ایران ثبت شده و بخش عمده تغییر رتبه ایران در این سال ها به دلیل بازنگری بانک جهانی در داده ها رخ داده است. در بازنگری های انجام شده در مورد ایران، تنها بخشی از خطاهای فاحش سال های گذشته در ارسال اطلاعات تعدیل شده اند.

 با توجه به تعدیلات صورت گرفته در سال ۲۰۱۸، آمار مربوط به متغیرهای سال ۲۰۱۹ در نماگرهای ثبت مالکیت، اخذ اعتبار، حمایت از سهامداران خرد، اجرای قراردادها و حل و فصل ورشکستگی هیچ تغییری در امتیازات ایران ایجاد نشده و به تبع، تغییری در سنجه فاصله از پیشرو نیز مشاهده نمی‌شود. بهبود جزئی در امتیاز نماگرهای شروع یک کسب وکار، اخذ مجوزهای ساخت وساز و دسترسی به برق نیز به دلیل کاهش جزئی در هزینه های نسبی بوده است.

به دلیل اینکه این هزینه ها به صورت نسبتی از درآمد سرانه و در مورد نماگر مجوزهای ساخت و ساز به صورت نسبتی از ارزش انبار در نظر گرفته می شوند، بدون هیچگونه تغییری در هزینه های اسمی در مورد هر سه نماگر و تنها به دلیل افزایش مخرج کسر هزینه ها، امتیاز این سه نماگر بهبود پیدا کرده است.

افزایش امتیاز نماگرهای پرداخت مالیات و تجارت فرامرزی نیز به دلیل اصلاحات دولت در این حوزه ها اتفاق افتاده است. اصلاحاتی که در گزارش سال ۲۰۱۹ برای ایران ثبت شده، معرفی سیستم آنلاین پرداخت بیمه تأمین اجتماعی، مالیات بر ارزش افزوده و مالیات بر درآمد شرکتها و نیز راه اندازی پنجره واحد تجاری بوده است.

شاخص کسب و کار و تعدیلات اخیر

 تحلیل تغییرات رتبه ایران علاوه بر مقایسه وضعیت امتیازات ایران در سال ۲۰۱۹ با اطلاعات سال ۲۰۱۸ بازنگری شده، نیازمند مقایسه با اطلاعات سال ۲۰۱۸ پیش از بازنگری نیز می باشد. مقایسه امتیازات کشور در سال ۲۰۱۸ پیش از بازنگری و پس از آن نشان دهنده آن است که بخش خصوصی به ویژه در اطلاعات و داده های مرتبط با نماگرهای شروع یک کسب و کار، اخذ مجوزهای ساخت‌وساز و حل وفصل ورشکستگی به طور جدی تجدیدنظر کرده است.

برای درک بهتر تغییرات ایجاد شده در امتیازات کشور توسط بخش خصوصی، ذکر دو نکته در مورد نحوه گردآوری اطلاعات بانک جهانی ضروری است: اول اینکه داده های پروژه انجام کسب و کار با ارسال پرسشنامه برای نمونه محدودی از کارشناسان بخش خصوصی در هر کشور گردآوری می شود.

نمونه گیری مبتنی بر روش علمی نبوده و سازو کار مشخصی برای انتخاب افراد مشارکت کننده ذکر نمی شود. تنها این قید وجود دارد که افراد به لحاظ تخصص باید حقوقدان، قاضی، وکیل، مهندس ساختمان و یا بازرگان و همگی از بخش خصوصی باشند.

نمونه منتخب ایران از سال ۲۰۰۳ تا سال ۲۰۱۸ در حدود ۷۰ تا ۸۰ نفر بود که در مجموع ده پرسشنامه مربوط به ایران را تکمیل و ارسال کرده اند. در گردآوری اطلاعات گزارش سال ۲۰۱۸ ،نمونه منتخب تکمیل کنندگان پرسشنامه ها برای ایران، برای مجموع ۱۰ نماگر به ۱۰۰ نفر و در سال ۲۰۱۹ ،به ۱۴۸ نفر افزایش یافته است که در نتیجه میتوان انتظار تفاوت هایی در برآیند پاسخ ها را داشت.

ایرادات اندازه‌گیری شاخص کسب و کار

نکته دوم آنکه اطلاعات پرسشنامه ها در خردادماه گردآوری شده و گزارش معمولا در شهریور یا مهرماه منتشر می شود. گروه انجام کسب و کار در واشنگتن با توجه به اطلاعات جدیدی که از این دوره چند ماهه در سال بعد از انتشار گزارش دریافت می کند در داده های سال گذشته، بازنگری انجام می دهد.

همچنین اگر نقص یا اشتباهی در اطلاعات ارسال شده توسط بخش خصوصی اتفاق افتاده باشد، در سال بعد با تأیید بخش خصوصی قابل اصلاح خواهد بود و لذا هر سال میتوان تفاوتی میان داده های بازنگری شده و بازنگری نشده سال های گذشته را انتظار داشت.

بنابراین به دلیل تغییر نمونه منتخب پاسخ دهندگان و نیز احتمال تغییر در وضعیت نماگرها در فاصله زمانی چندماهه میان گردآوری اطلاعات و زمان انتشار گزارش، میان اطلاعات بازنگری شده و بازنگری نشده سال های گذشته اختلافاتی مشاهده می شود و نیز به دلیل کوچک بودن نمونه و مبتنی نبودن نمونه گیری بر سازوکار علمی و احتمال نقص اطلاعات نمونه منتخب، نمیتوان توصیف بخش خصوصی منتخب گزارش شاخص کسب و کار را کاملا دقیق و مبتنی بر واقعیات کشور تلقی کرد.

با فرض اینکه طی سال های گذشته تعدیلی در هیچ یکی داده های مربوطه انجام نمی گرفت در چنین حالتی، در سال های اخیر نه تنها بهبودی در وضعیت کسب و کار کشور طبق شاخص سهولت کسب و کار صورت نگرفته، بلکه رتبه کشور رو به تنزل است.

کد تخفیف

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شدبخش های مورد نیاز علامت گذاری شده است *

*

x

بررسی بیشتر

اقدامات پارلمان بخش خصوصی برای ساماندهی کارتهای بازرگانی

اقدامات پارلمان بخش خصوصی برای ساماندهی کارتهای بازرگانی

رئیس اتاق بازرگانی ایران از اقدامات پارلمان بخش خصوصی برای ساماندهی کارتهای بازرگانی خبر داد ...