خانه » بازرگانی » تولید و صادرات زعفران از علل و مشکلات تا راه‌حل های موجود برای کشور
تولید و صادرات زعفران از علل مشکلات و راه‌حل های موجود برای کشور
تولید و صادرات زعفران از علل مشکلات و راه‌حل های موجود برای کشور

تولید و صادرات زعفران از علل و مشکلات تا راه‌حل های موجود برای کشور

نظر به اینکه صادرات و تجارت خارجی یکی از مسائل مهم اقتصادی در تمام کشورها می باشد و هر کشوری فارغ از موانع و محدودیت های تعرفه ای و غیرتعرفه ای، برای حداکثر کردن سود تجاری خود به دنبال شناخت مزیت نسبی خود در تولید و صادرات آن کالاها و خدمات می باشد، کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ بنابراین به بررسی مشکلات صادرات زعفران و راهکارهای حل این مشکلات می‌پردازیم.

در این میان، محصولات کشاورزی و از جمله زعفران در ایران از مزیت نسبی در تولید و صادرات برخوردار هستند. زعفران اغلب در استان های خراسان رضوی و جنوبی تولید می شود و حدود ۸۰ هزار خانوار به طور مستقیم وابسته به تولید آن هستند و درآمد سرانه ای معادل پانصد هزار ریال، برای هر خانوار ایجاد می کند که عامل مهم مهار مهاجرت است. اقلام صادراتی کشاورزی کشور را عمدتاً محصولات غیراستراتژیک و غیر اصلی تشکیل می دهند اما درآمدهای قابل توجهی داشته و بخشی از نیاز ارزی کشور را تأمین کرده است.

زعفران ایران به ویژه خراسان را همه به عنوان طلای سرخ می‌شناسند. کاشت زعفران در ایران از قدمت ۳۰۰۰ ساله برخوردار است. این گیاه رنگی به طلای سرخ شهرت دارد. ایران به دلیل دارا بودن تنوع آب و هوایی، بسیاری از محصولات باغی و زراعی آن از جمله زعفران، دارای کیفیت عالی می باشد و بزرگترین تولیدکننده زعفران جهان بوده و بیشترین میزان صادرات زعفران از آن ایران است.

طی ده سال اخیر، میزان تولید زعفران ایران رشد قابل توجهی داشته که بخش گسترده ای از این تولیدات صادر می شود. کشورهای افغانستان، یونان، مراکش و … کمتر از ۱۰ درصد تولید زعفران را در دست دارند و ۹۰ درصد آن در اختیار ایران است. بنابراین این کشورها قادر به رقابت با ایران نیستند. ایران حدود ۳۰۰ تن زعفران تولید می‌کند.

میزان صادرات زعفران

در حال حاضر ایران به بازارهای یک سوم کشورهای دنیا (حدود ۵۰ کشور) برای صادرات زعفران دست پیدا کرده است. ممکن است در آینده نزدیک تولید زعفران ایران از ۵۰۰ تن تجاوز کند. این محصول به دلیل مصارف خوراکی و دارویی فراوان، مورد توجه بسیاری از مردم جهان قرار دارد و لذا می توان با تولید و صادرات آن منابع ارزی فراوانی را عاید کشور نمود.

میزان صادرات زعفران طی برنامه اول توسعه از لحاظ مقدار و ارزش، روند افزایشی داشته است اما طی برنامه دوم توسعه با کاهش شدیدی همراه بوده و در اواخر اجرای برنامه دوم و در طی برنامه سوم توسعه، افزایش یافته و روند صعودی به خود گرفته است به طوری که طبق آمار سال نامه بازرگانی گمرگ ایران در سال ۱۳۸۲، در حدود ۵/۱۴۷ تن زعفران به ارزش تقریبی ۷۱ میلیون دلار از ایران صادر شده است که رقم قابل توجهی در صادرات این محصول تاکنون می باشد. بنابراین صادرات زعفران ایران نیز در دهه ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۰ سیر صعودی داشته است .

شاید بتوان مشکل اصلی صادرات زعفران و به طور کلی محصولات غیرنفتی در ایران را وجود منابع عظیم نفتی دانست که از فروش و صادرات این ثروت، درآمدهای سرشاری نصیب دولت می گردد که انگیزه پایینی را برای دولت جهت توجه به صادرات غیرنفتی موجب می شود. در این زمینه مجلس می تواند با تصویب قوانینی، مقدار کمتری از درآمد نفت را در اختیار دولت بگذارد، تا دولت برای تأمین درآمد خود مجبور به سرمایه گذاری زیربنایی در صادرات غیرنفتی و به خصوص کالاهای کشاورزی شود.

راهکارهای افزایش صادرات زعفران

  • محصولات کشاورزی و زعفران به طور خاص، به دلیل برخی ویژگی ها نیاز به بازاریابی دقیق و علمی دارند؛ بدلیل فسادپذیری و از بین رفتن رنگ، طعم و عطر آن باید محاسبه دقیقی جهت انجام اموری نظیر بسته بندی و حمل و نقل آنها صورت گیرد.
  • توجه به نیاز و سلیقه مشتریان در امر صادرات بسیار مهم و حیاتی است؛ صادرات زعفران های درجه ۳ و ۴ که عطر لازم را دارا می باشد و قیمت کمتری هم دارد به کشورهایی که زعفران را به خاطر عطر و طعم آن مورد استفاده قرار می دهند و صادرات زعفران درجه ۱ و ۲ به کشورهایی که آن را به خاطر رنگ دهی، مورد استفاده قرار می دهند، می تواند کارگشا باشد.
  • یکی از امور بسیار مهمی که امروزه در تغییرترجیحات و سلیقه مصرف کننده در مورد یک کالا مؤثر می باشد، تبلیغات است که می تواند باعث کم شدن واکنش مشتریان نسبت به افزایش قیمت آن خواهد بود.
  • یکی از مواردی که در افزایش صادرات این محصول تأثیرگذار است، رعایت موارد مختلف به خصوص در هنگام جداسازی کلاله ها از گل می باشد تا علاوه بر رعایت بهداشت، کیفیت زعفران محفوظ بماند و مطابق استانداردهای تعریف شده بین المللی تولید گردد و به بازار مصرف عرضه شود.
  • یکی از مواردی که باعث کاهش صادرات کالاها و عدم کارایی در امر تجارت می گردد تعرفه ها و موانع غیرتجاری است. این امر در مورد زعفران نیز صادق می باشد و صادرات آن به صورت بسته بندی قیمت آن را در کشورهای مقصد بسیار گران می کند و باعث کاهش تقاضای مصرف کنندگان خارجی می گردد و از طرفی صادرات فله ای آن باعث افت کیفیت و نیز افتادن این کالا بدست واسطه ها می شود که بیشترین سود را دریافت نموده و بهره چندانی عاید کشور نمی شود.
کد تخفیف

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شدبخش های مورد نیاز علامت گذاری شده است *

*