خانه » بازرگانی » بیکاری، بار مالیاتی و تحریم‌های اقتصادی سه عامل پیدایش اقتصاد زیرزمینی
بیکاری، بار مالیاتی و تحریم‌های اقتصادی سه عامل پیدایش اقتصاد زیرزمینی
بیکاری، بار مالیاتی و تحریم‌های اقتصادی سه عامل پیدایش اقتصاد زیرزمینی

بیکاری، بار مالیاتی و تحریم‌های اقتصادی سه عامل پیدایش اقتصاد زیرزمینی

براساس ارزیابی‌ها بیکاری، بار مالیاتی و تحریم‌های اقتصادی سه عاملی به شمار می‌روند که منجر به ضعف نهادی و پیدایش اقتصاد زیرزمینی در ایران شده‌اند.

بازار سیاه یا اقتصاد زیرزمینی (به انگلیسی Black Market یا Underground economy) یک بازار کالا و خدمات است که خارج از حیطهٔ حمایت شده توسط دولت کار می‌کند. چنین فعالیت‌هایی به طور معمول به عنوان یک مکمل برای اقتصاد رسمی تعریف می‌شود.

این بازار از بازار خاکستری Grey market و بازار سفید  White marketمتمایز است (در بازار خاکستری کالاها از طریق کانالهایی توزیع می‌شوند که قانونی غیررسمی و غیر مجازند و یا ناخواسته از طریق تولیدکنندگان ایجاد شده‌اند) و بازار سفید (که یک بازار قانونی برای کالا و خدمات است)

فقط یک نوع بازار سیاه نیست بلکه چندین نوع بازار سیاه وجود دارد و این بازارها در همه جا هستند و می‌توانند فعالیت کنند چه در کشورهای در حال توسعهDeveloping country و چه در کشورهای توسعه‌یافتهDeveloped country

افراد در فعالیت‌های زیر زمینی کارشان را با حیله پیش برده و از قوانین، حقوق و مقررات و اجرای مجازات از طرف عوامل دولتی می‌گریزند.

وجود تفاوت میان آمارهای درآمد و هزینه خانوارها، میزان و ارزش پرونده‌های قاچاق کالا، عمیق‌تر شدن فاصله طبقاتی و ناکارآمدی سیاست‌های دولت و عواملی از این دست در اقتصاد ایران، نشان‌دهنده وقوع بخشی از فعالیت‌های اقتصادی در بخش زیرزمینی است.

اغلب مطالعات انجام‌شده در ایران به اثرات منفی اقتصاد زیرزمینی دلالت دارد؛ به‌گونه ای که نشان می دهند با گسترش و رشد اقتصاد زیرزمینی در ایران، شکاف تولید افزایش یافته که منجر به کاهش رشد اقتصادی می‌شود.

بار مالیاتی و فرار از آن

از سوی دیگر تخمین حجم اقتصاد زیرزمینی در ایران نشان می‌دهد که حجم این پدیده در کشور در دوره ۴۰ ساله (۹۲-۱۳۵۳) روندی افزایشی داشته و از ۷ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۱۳۵۳ به ۵/ ۳۸ درصد در سال ۹۲ بالغ شده است.

به گزارش آی آر اقتصاد به نقل از دنیای اقتصاد، مرکز تحقیقات و بررسی های اقتصادی اتاق ایران در پژوهشی به چالش اقتصاد زیرزمینی؛ دلایل بروز، تبعات و راهکارهای مبارزه با این پدیده در کشور پرداخته است.

گریز بخشی از فعالیت های اقتصادی از دسترس آمار و ارقام رسمی به دلایل مختلفی همچون فرار از بار مالیات، غیرقانونی بودن، هزینه‌بر بودن رسمی‌سازی و اصطلاحا وجود بخش زیرزمینی یا غیررسمی، حقیقت انکارناپذیری است که همه اقتصادهای جهان کم و بیش با آن مواجه هستند.

این پدیده سبب ایجاد تعارضاتی بین نتایج ناشی از سیاست‌گذاری‌های مبتنی بر تئوری و واقعیات مشاهده شده در اقتصاد می‌شود. مطالعه ادبیات گسترده و گاه متناقض جهانی در باب اقتصاد زیرزمینی، نشان می‌دهد که نقصان‌های نهادی، یکی از عوامل اصلی انتقال فعالیت‌ها از بخش رسمی به غیررسمی است.

کد تخفیف